فرمول حجم مبنا


محسن عباسی - حجم مبنا همواره یکی از دست اندازهای بازار سرمایه در راه رسیدن به تعادل واقعی محسوب می شده و حذف یا تعدیل آن یکی از درخواستهای فعالان بازار سرمایه بوده است. بر این اساس، تغییر فرمول حجم مبنا در مجموع باعث روان تر شدن معاملات خواهد شد البته تاثیر واقعی تر این دستورالعمل در میان مدت بر بازار نمایان خواهد شد.

همه اثرات تغییر فرمول محاسبه حجم مبنا

حذف یا تعدیل حجم مبنا یکی از درخواستهای فعالان بازار سرمایه بوده است. بر این اساس، تغییر فرمول حجم مبنا در مجموع باعث روان تر شدن معاملات خواهد شد اما تاثیر واقعی تر این دستورالعمل در میان مدت بر بازار نمایان خواهد شد.

محسن عباسی - حجم مبنا همواره یکی از دست اندازهای بازار سرمایه در راه رسیدن به تعادل واقعی محسوب می شده و حذف یا تعدیل آن یکی از درخواستهای فعالان بازار سرمایه بوده است. بر این اساس، تغییر فرمول حجم مبنا در مجموع باعث روان تر شدن معاملات خواهد شد البته تاثیر واقعی تر این دستورالعمل در میان مدت بر بازار نمایان خواهد شد.

این تغییر، می تواند بر رفتار معاملاتی معامله گران اثر داشته باشد البته این رفتارها لزوما در یک برهه زمانی خاص و با یک شدت اتفاق نخواهد افتاد اما می تواند معاملات را با دگرگونیهای قابل توجهی روبرو کند.

بنابراین، از این پس شاهد پویا تر شدن معاملات در نمادهای بزرگ خواهیم بود؛ بسیاری از نمادهای بزرگ که تا پیش از این به واسطه داشتن حجم مبنای زیاد، حتی در بسیاری از روزهای خوب بازار، افزایش قیمت حداکثری را تجربه نمی کردند با شرایط جدید – که با حجم معاملات کمتری نسبت به قبل، به سقف حجم مبنا خواهند رسید- معاملات روان تر و پویاتری خواهند داشت. از طرفی خاصیت اهرمی این نمادها برای حمایت از بازار چند برابر شده است زیرا با مبالغ کمتری می توان از این نمادها و بالطبع از کلیت بازار حمایت کرد.

این اقدام باعث افزایش ریسک نوسان قیمت در نمادهای بزرگ است و با توجه به پویا تر شدن معاملات این نمادها و کاهش حجم مبنای آنها، احتمال نوسان قیمتی این دسته از نمادها به مراتب افزایش می یابد و این مساله در در روزهای بسیار خوب و روزهای بد بازار شدت بیشتری می گیرد.

بسیاری از نمادهای بزرگ تا قبل از این به عنوان سهام کم ریسک- از منظر نوسان قیمتی- محسوب می شدند اما با تغییرات صورت گرفته ممکن است این سهام با نوسانات بیشتری روبرو شوند و از یک سو، طرفداران جدیدی پیدا کنند و از سوی دیگر باعث تمایل کم برخی افراد ریسک گریز برای سرمایه گذاری در آنها شود زیرا با افزایش نوسان قیمتی افراد ریسک پذیر بیشتری وارد این دسته از سهم خواهند شد و افراد ریسک گریز بیشتری از آن دور خواهند شد.

با تغییر حجم مبنا احتمال ورود حقوقی ها و سهامداران عمده برای حمایت از نمادها بزرگ بیشتر از قبل خواهد شد. تا پیش از این، حقوقی نمادهای بزرگ برای حمایت از سهام خود باید تعداد قابل توجهی سهم را در هر روز خریداری می کردند؛ ولی در شرایط جدید با خرید تعداد بسیار کمتری سهم می توانند از منفی شدن سهم جلوگیری کنند. بسیاری از صندوقهای بازنشستگی، صندوقهای ذخیره، شرکتهای زیر مجموعه تامین فرمول حجم مبنا اجتماعی و . به دلیل وجود قوانین دست و پاگیر نظیر آیین نامه های معاملاتی نمی توانستند حتی به اندازه حجم مبنا از سهام بزرگ زیر مجموعه خود خرید کنند اما در حال حاضر امکان مدیریت وجوه جهت حمایت از سهام این شرکتها به شکل موثرتری فراهم شده است.

تغییر حجم مبنا بر نوع رفتار سرمایه گذاری صندوق های سرمایه گذاری نیز اثر می گذارد؛ صندوق هایی که به نسبت سهام روان تر و نقدشونده تری را در پورتفوی خود قرار می دادند، سابقا به بسیاری از نمادهای بزرگ با حجم مبنای بالا اقبالی نشان نمی دادند و علت آن هم کندی حرکت این نمادها بود اما هم اکنون با توجه به افزایش احتمال نوسانات قیمتی و تسهیل این نوسانات نسبت به گذشته، احتمالاً رویکرد خود در قبال این نمادها را تغییر خواهند داد. ضمن اینکه در حالت کلی، وضعیت بنیادین این نمادهای بزرگ در بسیاری از موارد به مراتب بهتر از نمادهای کوچک تر است.

از دیگر مزایای تغییر فرمول حجم مبنا کاهش استقبال به نمادهای خیلی کوچک غیر بنیادی و کاهش انگیزه سفته بازی روی این دسته از نمادها به خصوص در روزهای منفی بازار است؛ سابق بر این در بازار منفی، که نمادهای بزرگ در شرایط خوبی نبودند گروه های خاصی از سرمایه گذاران به نمادهای کوچک گرایش پیدا می کردند و عموما با انگیزه سفته بازی و کسب سودهای کوتاه مدت در این نمادها سرمایه گذاری می کردند؛ که این مورد نیز در شرایط جدید احتمالاً تا حدی تغییر خواهد کرد.

این مساله در روزهای مثبت نیز وجود داشت. چون در بازار رو به بالا نیز بسیاری از نمادهای بزرگ بورسی، به واسطه تکمیل نشدن معاملات تا سقف حجم مبنا، بر خلاف بسیاری از نمادهای کوچک بازار افزایش قیمت حداکثری نداشتند که تغییر حجم مبنای آنها تا حد زیادی رسیدن به حداکثر قیمت مجاز در هر روز را برای نمادهای بزرگ تسهیل می کند و بدین ترتیب انگیزه ورود به سهام کوچک، با دستور العمل جدید کمتر خواهد شد.

مجموع عوامل مثبت این دستورالعمل جدید عاملی برای تغییر پرتفوی شخصی افراد به واسطه تغییر سطح ریسک پذیری آنها است؛ با دستور العمل جدید بسیاری از سهام بزرگ بازار جذاب تر از قبل شده اند و در مقابل برخی سهام چالاک بازار علاوه بر اینکه اندکی حجم مبنای آنان افزیش یافت، مزیت نوسان سریع قیمتی خود را از دست داده اند. در نتیجه ممکن است این تغییر در الگوی معاملاتی این نمادها باعث تغییر ذائقه بازار نسبت به انتخاب آنها شود و برخی نمادهایی که تا قبل از این دستورالعمل کم ریسک تلقی می شدند اکنون نوساناتی را تجربه کنند. از طرقف دیگر شاید دیگر نیازی نباشد تا افراد پر ریسک برای چشیدن طعم نوسانات بیشتر سراغ هر نمادی و با هر وضعیت بنیادی بروند. بنابراین یه نظر می رسد برآیند این تغییرات منجر به تغییر پورتفوی معامله گران شود.

در مجموع این اقدام مسئولان بازار سرمایه تاثیر مثبتی بر بازار و وضعیت شاخص بورس خواهد داشت و به نوعی حکم روغن کاری چرخ دنده های شاخص را دارد.

کاربرد قیمت پایانی در معاملات بورس چیست؟

کاربرد قیمت پایانی در معاملات بورس

ورود به بازار بورس مستلزم فراگیری و آشنایی با اصطلاحات خاصی است. دنیای بورس دنیای بسیار پیچیده ای است و به همین دلیل آشنایی با مفاهیم آن می تواند در دقیق تر انجام دادن معاملات تان به شما کمک بسزایی کند. در این مقاله قصد داریم تا شما را با یکی از مفاهیم اصلی در بازار بورس یعنی قیمت پایانی و کاربرد آن در این بازار آشنا کنیم.

کاربرد قیمت پایانی در معاملات بورس

قبل از آشنایی با کاربرد قیمت پایانی در معاملات بورس و آشنایی با این مفهوم اقتصادی باید در ابتدا آن را تعریف کنیم و تفاوت اساسی آن را با آخرین قیمت معامله بازار بورس در نظر بگیریم تا این دو مفهوم اقتصادی را با هم اشتباه نگیریم. بعد از این به کاربرد قیمت پایانی در معاملات بورس اشاره می کنیم. برای آشنایی با این دو مفهوم اقتصادی که از نظر اسمی شبیه به هم هستند، با دوره های آموزشی تحت عنوان آموزش بورس و آموزش فارکس به خوبی می توان این مفاهیم را بازشناخت و از همدیگر آن ها را تفکیک نمود.

قیمت پایانی چیست؟

کاربرد قیمت پایانی در معاملات بورس

قیمت پایانی در اصل میانگینی از قیمت های معامله شده سهم در ساعات معاملاتی و در یک روز معاملاتی طبق حجم معاملات می باشد. معامله سهم در ابتدای روز بعد، طبق قیمت پایانی، شروع می شود. توجه داشته باشید که همیشه قیمت پایانی سهم، با آخرین قیمت سهم برابر نیست چون قیمت سهام شرکت ‌ها، زمانی قادر خواهند بود بیشترین مقدار افزایش یا کاهش روزانه‌ را تجربه کنند که حجم بسیار زیادی از آن سهم در طول ساعت معاملاتی مورد معامله قرار بگیرد. برای بررسی عوامل تاثیرگذار بر قیمت سهام یکی از گزینه های موثر همین قیمت پایانی در بورس است. در واقع سامانه معاملاتی بورس بعد از اینکه مقدار میانگین موزون قیمت سهم در طول یک روز معاملاتی، را محاسبه نمود به بررسی این موضوع می پردازد که میزان حجم معاملات سهم به اندازه حجم مبنا بوده یا نه؟

رابطه حجم مبنا و حجم معاملات و تاثیر آن بر قیمت پایانی

  • اگر قیمت یک سهم در بالاترین قیمت دامنه مجاز روزانه حداقل به اندازه حجم مبنای سهم معامله شود، قیمت پایانی سهم حداکثر رشد خود را در آن روز تجربه می کند و دامنه مجاز نوسان روزانه‌ فردا بر اساس قیمت پایانی امروز مشخص خواهد شد.
  • در صورتی که میزان حجم معاملات سهم کمتر از حجم مبنا باشد به اندازه همان مقدار نسبت، از مقدار کاهش یا افزایش قیمت سهم هم کم می شود و قیمت پایانی هم بر همین اساس محاسبه و در نهایت در سامانه معاملات ثبت می گردد.

بر اساس آنچه گفته شد در می یابیم که وقتی مقدار معاملات سهم از حجم مبنا کمتر باشد، مقدار و درصد افزایش یا کاهش قیمت سهم نیز کمتر از حداکثر میزان افزایش یا کاهش تعیین شده براساس مقررات خواهد بود. لازم به ذکر است قیمت پایانی سهم براساس میانگین وزنی قیمت سهم در طول یک روز معاملاتی، تعیین می ‌شود.

حجم مبنا و تاثیر آن بر روی قیمت پایانی سهام

توجه به این نکته ضروری است که در بازار بورس اوراق بهادار، شرکت‌ های بورسی دارای حجم مبنا هستند و حجم مبنا روی قیمت پایانی سهم تاثیرگذار خواهد بود. سامانه معاملاتی بازار بورس بعد فرمول حجم مبنا از اینکه میانگین قیمت سهم در طول روز را که به صورت خودکار و لحظه ‌ای محاسبه می کند، به بررسی حجم معاملات با حجم مبنا می پردازد. در صورتی که میزان حجم معاملات سهم به میزان کمترین مقدار حجم مبنا باشد، میانگینی که محاسبه می شود تحت عنوان قیمت پایانی سهم در تابلوی معاملات ثبت میگردد ولی در صورتی که حجم معاملات سهام از حجم مبنا کمتر باشد به همان نسبت از مقدار کاهش یا افزایش قیمت پایانی سهم کاسته خواهد شد و این قیمت در تابلوی معاملات ثبت خواهد شد.

حجم مبنای شرکت های فرا بورسی

طبق قانون موجود در سازمان فرا بورس ایران مقدار حجم مبنای شرکت ‌های فرا بورسی یک می باشد و به همین دلیل است که سهام فرمول حجم مبنا قادر خواهد بود تا با اولین معامله قیمت پایانی آن را به بیشترین و کمترین قیمت خودش برساند. در صورتی که در بازار فرا بورس سهامی در یک روز معاملاتی قیمت ‌های متفاوت با حجم‌ های مختلف معامله شود، قیمت پایانی این شرکت طبق همان میانگین وزنی که در فوق ذکر شد، حرکت خواهد نمود.

نحوه محاسبه قیمت پایانی در بورس

فرمول کلی قیمت پایانی به صورت زیر می باشد:

محاسبه قیمت پایانی هر نماد برای اعمال در محاسبات شاخصی و در صورتی که نماد مذکور در آن روز معامله داشته باشد، به شرح زیر است:‌

  • اگر حجم معامله از حجم مبنا کمتر باشد:‌

Price= Closing Price + (Traded Volume)/ (Base Volume) *(VWAP – Closing Price)

در این فرمول داریم:

Price= قیمت سهام برای محاسبه شاخص

Closing Price= قیمت پایانی روز معاملاتی قبلی

Traded Volume= حجم معامله شده از آن نماد در جلسه معاملاتی جاری

Base Volume= حجم مبنا

VWAP= قیمت میانگین وزنی، نحوه محاسبه (Volume Weighted Average Price) VWAP به شرح زیر است:

VWAP=? (Price*Traded Volume)/? Traded Volume

Traded Volume= حجم هر معامله

Price= قیمت هر معامله

  • اگر حجم معامله شده نماد از حجم مبنا بیشتر باشد، همان قیمت VWAP مبنای محاسبه قیمت پایانی در شاخص خواهد بود.

با توجه به پیچیدگی محاسبه قیمت پایانی توصیه می شود حتما آموزش لازم در زمینه بورس و فارکس را قبل از ورود به بازار در اولویت خود قرار دهید.

محاسبه قیمت پایانی در ۲حالت بیشتر کمتر و مساوی با حجم مبنا

بر اساس آنچه که در مطالب فوق اشاره کردیم قیمت پایانی در واقع نوعی میانگین وزنی قیمت هم محسوب خواهد شد،

حالت۱- حجم معامله شده کمتر از حجم مبنا باشد.

حالت ۲- حجم معامله شده مساوی یا بیشتر از حجم مبنا باشد.

مثالی برای تعیین قیمت پایانی

به طور مثال، قیمت سهمی در ابتدای ساعت معاملاتی روز دوشنبه، ۲۰۰ تومان است و مقدار میانگین قیمت معاملات این سهم در طول ساعات معامله روز دوشنبه ۲۰۶ تومان باشد در نتیجه میانگین قیمت سهم در آخرین ساعت معاملاتی روز یکشنبه، در مقایسه با ساعات ابتدایی، ۶ تومان یعنی به میزان ۳ درصد رشد داشته است.

حالا در صورتی که تعداد سهام معامله شده در آن شرکت در طول ساعات معامله روز دوشنبه، با حجم مبنا یکسان باشد، در روز دوشنبه قیمت پایانی سهم ، همان فرمول حجم مبنا ۲۰۶ تومان می باشد، اما در صورتی که تعداد سهام معامله شده آن شرکت، فقط به اندازه نصف حجم مبنای تعیین شده برای این سهم باشد، مقدار افزایش سهم از ۶ تومان، کاهش پیدا می کند و به ۳ تومان می رسد و قیمت پایانی سهم هم در روز دوشنبه، معادل با ۲۰۳ تومان خواهد بود.

یک مقاله کاربردی دیگر نیز مطالعه کنید: آموزش بورس: خواندن چارت قیمت

تفاوت قیمت پایانی و آخرین قیمت معامله در معاملات بورس

یک سهم در طول روز ممکن است معاملات زیادی را با قیمت های مختلف و در اندازه های مختلفی به خود ببیند. در این صورت قیمت پایانی معادل با میانگین وزنی قیمت های مختلف مورد معامله شده در طی همان روز می باشد که تا آن لحظه مورد معامله واقع گردیده است. حال آنکه قیمت آخرین معامله برابر با آخرین قیمتی است که تا آن لحظه مورد معامله واقع گردیده است.

بنابراین قیمت پایانی سهام قیمتی می باشد که در ابتدای روز معامله سهم بر اساس آن قیمت شروع می شود و با هر معامله ای که در روز انجام گیرد، میانگین وزنی آن را تشکیل می دهد و به همین دلیل قیمت پایانی همیشه با آخرین قیمت سهم برابر نیست. چون بر اساس حجم مبنا ما با حجم قابل توجهی از یک سهم در طول ساعات مورد معامله در یک روز هستیم.

توضیح اینکه حجم مبنا به این معناست که قیمت سهام شرکت ها بر اساس مقرراتی که برای آن وضع شده است در طول روز حداکثر افزایش یا کاهش روزانه ای را تجربه خواهد کرد و همین مسئله سبب حجم زیاد معاملات و تفکیک قیمت پایانی با آخرین قیمت معامله شده است. بنابراین بر اساس آموزش تحلیل تکنیکال، کاربرد قیمت پایانی این گونه خودنمایی می کند که اگر میزان معاملات صورت گرفته بر روی یک سهم از حجم مبنا کمتر باشد، درصد افزایش یا کاهش قیمت سهم نیز به تبع آن کمتر از حداکثر میزان یا کاهش تعیین شده بر اساس مقررات خواهد بود.

حجم مبنا چیست؟ حجم مبنا در بورس به زبان ساده

آموزش تغییر کارگزار ناظر در سامانه آنلاین پلاس

حجم مبنا در بورس به چه معناست؟ به زبان ساده حداقل تعداد سهام یک شرکت است که باید در طول روز، معامله شود تا قیمت آن سهم، بتوانـد براساس سقف دامنه نوسان، افزایش یا کاهش یابد. در این مقاله شما را با مفهوم حجم مبنا در بورس آشنا خواهیم کرد، همراه داتیس نتورک باشید.

حجم مبنا چیست؟ حجم مبنا در بورس به زبان ساده

حجم مبنا در بورس چیست؟

به زبان ساده حداقل تعداد سهام یک شرکت است که باید در طول روز، معامله شود تا قیمت آن سهم، بتوانـد براساس سقف دامنه نوسان، افزایش یا کاهش یابد.

حجم مبنا در واقع چهارچوب و ساختاری است که مانع از نوسان بیش از اندازه سهم ها در بازار می شود.

این فاکتور اجازه می دهد تا تمام فعالان بازار فرمول حجم مبنا فرمول حجم مبنا بورس از جمله سرمایه گذاران ، شرکت ها و کارگزاری ها بتوانند با اطمینان بیشتری در این بازار به معامله بپردازند.

درصورتی که تعداد سهام معامله شده یک شرکت در طول روز، کمتر از حجم مبنا باشد، به همان نسبت درصد نوسان قیمت آن سهم نیز کاهش خواهد یافت.

در حال حاضر، حجم مبنای شرکت های پذیرفته شده در بورس، ۰۰۰۸/۰ «هشت ده هزارم» است «این عدد کنترل شود»، بنابراین، اگر به عنوان مثال تعداد کل سهام یک شرکت پذیرفته شده در بورس ۲۰ میلیون سهم باشد، تنها درصورتی قیمت سهام این شرکت در طول یک روز می تواند ۴ درصد افزایش یا کاهش داشته باشد که حداقل ۱۶ هزار سهم شرکت الف در طول روز، مورد داد و ستد قرار گیرد.

هدف از تعیین حجم مبنا

هدف از تعیین حجم مبنا، این است که سرمایه گذاران اطمینان داشته باشند نوسانات قیمت سهام، در نتیجه خرید و فروش تعداد مشخص و قابل توجهی سهام صورت گرفته است.

چرا که در غیر اینصورت، معامله حتـی چند عدد سهم یک شرکت، می تواند قیمت سهام این شرکت در بورس را تحت تأثیر قرار داده و منجر به ایجاد قیمت های غیرواقعی و کاذب در بورس شود.

در تمام بازار های بورسی جهان چهارچوب ها و قوانین فرمول حجم مبنا خاصی تعریف شده تا مانع از نوسان بیش از اندازه سهام شود .

این موضوع مانع از دخالت بازارگردان ها بر روی یک سهم می شود و به همین سبب فعالان بازار بورس با اطمینان بیشتری به معامله می پردازند چرا که می دانند این چهارچوب بازار را در مسیر صحیح به جلو می برد.

این چهارچوب قانونمند در بازار ایران حجم مبنا نام دارد . این ساختار در سال 1382 و در زمان تصدی گری دکتر حسین عبده تبریزی ایجاد شد.

بر این اساس حجم مبنا را حداقل میزان سهام مورد معامله در یک روز می دانستند تا سهم بتواند تا حد دامنه نوسان خود رشد و یا افت داشته باشد .

البته این حجم در طول سالیان تغییرات مختلفی را به خود دید .

برای مثال :

در سال اول این حجم 15 درصد از سهام کل شرکت در یک سال بود .

به عبارتی برای اینکه سهم یک شرکت به دامنه نوسان برسد می بایست حداقل 15 درصد از کل سهام آن در طول یک سال مورد معامله قرار می گرفت .

حال اگر این درصد را بر روی تعداد روز های کاری یک سال (250 روز ) تقسیم نمایید به عدد 6 ده هزارم (0.0006) می رسید .

به عبارت ساده تر می بایست در هر روز کاری حدود شش ده هزارم سهام یک شرکت معامله شود تا به دامنه نوسان برسد .

البته این موضوع در سال بعد به 20 درصد افزایش یافت و لذا حجم مبنای روزانه به 0.0008 رسید .

فرمول حجم مبنا

تیتر خبرهای روز :

یادداشت

با حضور معاون امور بانکی، بیمه و شرکت های دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی، عضو جدید هیأت مدیره بانک صنعت و معدن معرفی شد

تسهیلات بهسازی و نوسازی مسکن روستایی توسط بانک سپه

جشنواره بزرگ اصناف بانک تجارت تمدید شد

آغاز فروش گوشی‌ هوشمند در فرمول حجم مبنا فروشگاه آنلاین همراه اول

جزییات احکام جدید انتصاب مدیران ستادی و اجرایی در بیمه «ما»

خدمت جدید بیمه سرمد برای پوشش خطرات سفرهای شما

کشتیرانی والفجر متولی حمل‌و‌نقل کانتینری بندر چابهار

تداوم محبوبیت بانک شهر در میان شهروندان و مشتریان شبکه بانکی

کیش اینوکس، ابزار محک توانایی سازمان های بازارگرا

کیش اینوکس ۲۰۲۲ بهترین فرصت برای معرفی ظرفیت های بازار سرمایه است

Print This Post

جزییات نحوه محاسبه حجم مبنا در بورس تهران

مدیریت عملیات بازار بورس تهران جدیدترین شیوه محاسبه حجم مبنا را اعلام کرد.

به گزارش فرمول حجم مبنا صدای پول ، مدیر عملیات بازار بورس تهران در تازه ترین اعلامیه ای اظهار داشت: شیوه محاسبه حجم مبنا مطابق اطلاعیه هشتم اسفند ماه ۹۸ به شرح ذیل اعمال می شود: حجم مبنای کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بر اساس فرمول قبلی (ماده واحده مصوب ۲۸ بهمن ماه ۹۳ هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار) ۴ در ده هزار سهام شرکت است، به شرطی که حداقل ارزش مبنا برای تمامی شرکت ها برابر با ۵۰ میلیارد ریال و حداکثر ارزش مبنا برای شرکت های با سرمایه ۲۰ هزار میلیارد ریال و بالاتر، ۱۲۰میلیارد ریال و برای شرکتهای با سرمایه کمتر از ۲۰ هزار میلیارد ریال، ۱۰۰ میلیارد ریال تعیین شد.

به این ترتیب، تعداد حجم مبنای هر سهم بر اساس قیمت پایانی سهم در آخرین روز معاملاتی هر هفته محاسبه و از اولین روز معاملاتی هفته ی بعد اعمال می شود. همچنین در صورت اقدامات شرکتی تغییرات حجم مبنا بر اساس مقررات و با رعایت نصاب های این مصوبه محاسبه و اعمال می شوند.

از کاهش ارتفاع تا لزوم حذف سرعت‌گیرها دربورس

هرچند برخی بر این باورند تغییر فرمول حجم مبنا، باعث تحرک و پویایی در بورس می شود، اما در مقابل برخی معتقدند یکی از مشکلات بورس ما عدم همخوانی قیمت باز و بسته شدن نمادهای بورسی است و این تصمیم اثری کوتاه مدت بر بازار سهام دارد.

رشد حبابی قیمتها و بروز نوسانات شدید در سال ۸۲، چالشی جدید در بازار سهام کشور در آن سالها بود که باعث شد حسین عبده تبریزی که آن روزها بر صندلی دبیرکلی بورس اوراق بهادار کشور می نشست، ابزار و اهرمی را برای کنترل معاملات و جلوگیری از نوسان‌های کاذب و افت و خیز بی مورد قیمت سهام به بازار تحمیل کند. این مهمان ناخوانده بورس، “حجم مبنا” خوانده شد و در ابتدا از ضرب تعداد سهام شرکت‌ها در عدد ۸ ده‌هزارم محاسبه می‌شد.
در آن سالها مخالفت های بسیاری نیز در خصوص این اهرم کنترلی عنوان شد و فعالان بازار سهام همواره یکی از عوامل اصلی گره‌های معاملاتی را حجم مبنا می دانستند؛ چرا که بکارگیری این اهرم موجب شد تعداد زیادی از سهامداران حقوقی به دلیل اینکه نمی‌توانستند از شرکت‌های بزرگ بازدهی به دست آوردند به سمت شرکت‌های کوچک و حتی زیانده حرکت کنند و این اتفاق زمینه رشد قیمت سهام شرکت‌های کوچک در بورس را فراهم کرد.
موافقانش هم مهم‌ترین مزیت قانون حجم مبنا را جلوگیری از حرکات پرشیب و یکباره در روند قیمت‌ها می دانستند که به کفته آنها زمانی که یک سهم در روند نزولی قرار می‌گیرد، میزان عرضه بر تقاضا فزونی یافته و معمولا این چیرگی عرضه بر تقاضا، آن قدر پررنگ می‌شود که حجم معاملات سهم به شدت کاهش یافته و اصطلاحا معاملات در آن نماد قفل می‌شود. در این حالت هم به دلیل کاهش شدید حجم معاملات، بر اساس قانون حجم مبنا، درصد نوسان پایان روز نیز کاهش می‌یابد و بر این اساس از سقوط یکباره و شدید سهم جلوگیری می‌شود.
اما در مقابل مخالفان عقیده دارند ‌همین ویژگی قانون حجم مبنا بزرگ‌ترین عیب آن به شمار می‌آید؛ چرا که با شکل‌گیری صف‌های خرید و فروش در بازار، حجم زیادی از سرمایه سرمایه‌گذاران در این صف‌ها بلوکه می‌شود؛ حجمی که می‌تواند با گردش در سایر نمادها بر رونق بورس بیفزاید، بنابراین شکل‌گیری صف‌های خرید و فروش، روانی معاملات در بازار را مورد تهدید قرار می‌دهد.
با این وجود، اکنون حدود ۱۲ سال از حضور و اجرای فرمول حجم مبنا در بورس می گذرد و این میهمان ناخوانده بازار سهام حالا به یکی از معیارهای تصمیم گیری سهامداران و معامله گران تبدیل شده؛ هر چند که بر اساس مصوبه جدید هیات مدیره سازمان بورس قرار است از ابتدای اسفند امسال، حجم مبنای کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ۴ در ده هزار تعداد سهام شرکت شود.
همچنین بر این اساس، حداکثر ارزش حجم مبنا ده میلیارد ریال و حداقل آن ۵۰۰ میلیون ریال است که تعداد آن براساس قیمت پایانی سهم در آخرین روز معاملاتی هر هفته محاسبه و از اولین روز معاملاتی هفته بعد اعمال می شود و در صورت انجام اقدامات شرکتی، تغییرات حجم مبنا براساس مقررات و با رعایت نصاب های این مصوبه، محاسبه و اعمال می شود.
در مدل گذشته اگر متوسط قیمت سهامی که در یک روز معامله می شد به حجم مبنا نمی رسید، به اندازه ضریب حجم مبنا تعریف می شد اما الان با تغییری که صورت گرفته چنانچه قیمت حجم معاملات یک روز شرکت های بزرگ یک میلیارد تومان باشد، متوسط قیمت اعمال خواهد شد و ضریب جدیدی بر آن اعمال نمی شود که بر قیمت پایانی تاثیر بگذارد.
با این حال برخی کارشناسان بورسی در خصوص این مصوبه بر این باورند تغییر فرمول حجم مبنا، باعث تحرک و پویایی در سهام شرکت های بزرگ می شود و جلوی حرکت آهسته و گاه تنبل گونه این دسته از سهم ها را می گیرد که این موضوع باعث اقبال فعالان بازار سرمایه به سهام شرکت های بزرگ و در نتیجه افزایش معاملات روزانه خواهد شد؛ هر چند در این مدل با یک میلیارد تومان معامله در یک روز سهام شرکت می تواند مثبت یا منفی کامل شود.
همچنین این اقدام سازمان بورس برای روان سازی بازار بسیار موثر است و نشان می دهد که سازمان بورس به منظور حمایت از سرمایه گذاران اقدام به بازنگری در قوانین و دستورالعمل ها کرده است. بعلاوه این که این تصمیم گیری بازار سهام را به سمت تعادل سازی در وضعیت قیمت و معاملات شرکت ها سوق می دهد.
اما در مقابل برخی معتقدند آن چیزی که در بورس های دنیا در خصوص حجم مبنا اجرایی می شود قیمت باز و بسته شدن سهام شرکتها برمبنای ۱۵ دقیقه پایانی معاملات است که بر اساس برآورد تقاضاهای موجود در این دقایق، میانگین گرفته می شود و حجم مبنا را تشکیل می دهد، بنابراین آنچه در زمینه حجم مبنا در کشور ما اتفاق می افتد متفاوت از سایر کشورهاست.
همچنین یکی از مشکلات بورس ما عدم همخوانی قیمت باز و بسته شدن نمادهای بورسی است و تصمیم اخیر هیات مدیره سازمان بورس در خصوص حجم مبنا اقدام موقتی است که هر چند ممکن است اثر یکی دو روزه و کوتاه مدت داشته باشد، اما دوباره کلیت بازار به روال قبلی خود باز می گردد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.